آیکون منو
كوچك يا بزرگ كردن بخش :.
سياه گوش
 سیاهگوش
Carnivora
Canidae
Lynx lynx (Linnaeus, 1758)
Eurasian Lynx
 
راسته: گوشتخواران
خانواده: گربه سانان
 به طور کلی در دنیا،چهار گونه سیاهگوش وجود دارد:
سیاهگوش اوراسیایی((Lynx lynx،
سیاهگوش ایبریایی(Lynx pardinus
سیاهگوش کانادایی(Lynx canadensis)
 باب کت (Lynx rufus)

ویژگی های ظاهری: طول بدن 80 تا 130 سانتیمتر، طول دم 5 تا 19 سانتیمتر، ارتفاع بدن 50 تا 75 و وزن آنها 8 تا 31 کیلوگرم است. نر و ماده هم شکل هستند. دارای اندام حرکتی بلندی بوده و کف و دست پایش نیز بزرگ است، بطوریکه مانند کفش برفی آنرا قادر می سازد که در برف عمیق به سهولت حرکت نماید. موهای بلند کف دست و پاها در زمستان نیز سازگاری دیگری برای این گربه سان است. سیاهگوشها عمدتا دارای الگوی خالدار در سطح بدن خود بوده و دم کوتاه و نوک سیاهی دارند. در انتهای گوش آنها نیز دسته موی سیاه رنگ مشخصی دیده می شود.. بر اساس شواهد موجود زیر گونه ای از سیاهگوش که در ایران وجود دارد L.l.dinniki است که در حوزه قفقاز،ایران و ترکیه دیده می شود.این زیرگونه از جمله ناشناخته ترین زیرگونه های سیاهگوش در دنیا محسوب می شود که در جنوبی ترین حد پراکنش خود در نواحی شمال،شمال غرب و برخی مناطق غرب ایران دیده شده است. در طبیعت گاهی با پلنگ اشتباه می شود ولی به دلیل دم بسیار کوتاه با نوک پهن و سیاه از پلنگ قابل تمایز می باشد.دست و پا بلند،دم بسیار کوتاه و سیاه،موهای گونه بلند و ریش مانند است.در انتهای گوش ها،دسته ای از موهای سیاه بلند به طول متجاوز از 4 سانتیمتر وجود دارد.در اطراف پینه ها موهای بلندی وجود داردکه آنها را از سرما حفظ نموده و مانع فرو رفتن حیوان در برف می شود،رنگ موهای پشت خاکستری متمایل به قهوه ای با خال های بزرگ و کوچک توپر و سیاه رنگ و زیر بدن سفید است.


ویژگی های زیستی: اوج فعالیت این جانور عمدتا اوایل صبح و نزدیک غروب بوده و میانه روز و شب را معمولا به استراحت می پردازد. تکزی بوده و قلمرو هر نر معمولا قلمرو تعداد بیشتری ماده را در برمی گیرد. سیاهگوشها را عموما دشمن راسته خرگوشها می دانند، درحالیکه غذای عمده این جانور را سمداران کوچک بخصوص شوکا تشکیل داده و پستانداران کوچک جثه تنها زمانی شکار می شوند که دسترسی به سمداران چندان ساده نباشد. در زمستان جفتگیری می کند. پس از 67 تا 74 روز دوره بارداری، 1 تا 4 توله به دنیا می آورد. توله ها 250 تا 430 گرم وزن داشته و الگوی خالدار بدنشان تا 11 هفتگی به خوبی دیده نمی شود. آنها در سن 5 تا 6 ماهگی از شیر گرفته شده و در سن حدودا 10 ماهگی از مادر مستقل می شوند. سن ماده ها در زمان نخستین زادآوری 20 تا 24 ماه و سن نرها حدودا 30 ماه است. تا 17 سال در طبیعت زندگی می کنند.

زیستگاه و فراوانی: در مناطق کوهستانی و جنگلی عمدتا نیمه شمالی کشور با تراکم نه چندان بالا زیست می کند.
پراکنش جهانی سیاهگوش اوراسیایی شامل گستره وسیعی از روسیه و مناطق شمالی آسیا،ارتفاعات هیمالیا،آسیای مرکزی،قفقاز و ایران می باشد.پراکنش سیاهگوش در شمال، شمال غرب و برخی مناطق غربی ایران در مناطق جنگلی و استپی و بوته زارهای کوهستانی می باشد.مشاهدات سیاهگوش در ایران عموماً در فاصله ارتفاعی 1200 تا 2300 متر بوده است، ولی گزارش هایی وجود دارد مبنی بر مشاهده سیاهگوش تا ارتفاع 5500 متری در ارتفاعات هیمالیا. سیاهگوش در صورتیکه به مقدار کافی امنیت، غذا و پناه در دسترس داشته باشد توانایی تطبیق با زیستگاههای مختلف،حتی مزارع کشاورزی را نیز دارد.
در خصوص جمعیت سیاهگوش به مانند سایر گوشتخواران در ایران نمی توان به طور قطع اظهار نظر کرد،از آنجاییکه گوشتخواران به طور معمول شب فعال و مخفی کار هستند مشاهده مستقیم  و تخمین جمعیت آنها کار دشواری است.

ولی از آنجاییکه جمعیت علفخواران در روز به راحتی قابل مشاهده هستند لذا با روش مشاهده مستقیم (Direct count method) و با رعایت اصول و معیارهای مربوطه می توان به اطلاعات شمار افراد جامعه((Total countدست یافت که هم اکنون این روش به منظور دستیابی به جمعیت علفخواران در مناطق تحت مدیریت سازمان به کار می رود. البته با کمک دوربین های تله ای و روش های غیر مستقیم یعنی استفاده از نمایه ها مانند شمارش رد پا و علائم تعیین قلمرو می توان به جمعیت گوشتخواران دست یافت که بسیار پرهزینه و زمان بر است و در سطح ملی تاکنون اقدامی در این خصوص صورت نگرفته است.




ارزش ها
:
دارای ارزش های زیستی، زیبایی شناختی، علمی و آموزشی است.

وضعیت حفاظت: سیاهگوش براساس قوانین سازمان حفاظت محیط زیست در زمره گونه های درخطر انقراض می باشد. از بین رفتن جمعیت سمداران و نابودی زیستگاه مهمترین عواملی است که سیاهگوشها را در مخاطره قرار می دهد. همچنین، در طبقه (NT) IUCN و پیوست II کنوانسیون (CITES) قرار دارد. گزارشهای زیادی از مشاهده سیاهگوش وجود ندارد و حفاظت از آن نیازمند برنامه ریزی جدی است. اولین مطالعه جامع بر روی این گونه توسط انجمن یوزپلنگ ایرانی با مشارکت دفتر حیات وحش سازمان در سطح ملی انجام شد که به اطلاعات جالب توجهی در خصوص پراکنش و حفاظت این گونه در سطح کشور منجر شد و پس از آن مجدداً تیم انجمن یوزپلنگ ایرانی در سال 1390 با همکاری اداره کل حفاظت محیط زیست استان زنجان در پناهگاه حیات وحش انگوران (منطقه ای که در سال 1386 یک جفت سیاهگوش در حال تغذیه از یک گوسفند وحشی(میش) توسط محیط بانان پرتلاش منطقه فیلمبرداری شد) مطالعه جامعی انجام دادکه نتایج قابل قبولی در خصوص ویژگیهای اکولوژیک گونه و بررسی عقاید و نگرش جوامع محلی در برخورد با سیاهگوش بدست آمد.

 
* * * حمایت از کالای ایرانی * * *